Menu

Historia muzyki dla uczniów szkół muzycznych

Materiały do nauki historii muzyki

Ryszard Wagner i jego dramat muzyczny

hildegarda13

Ryszard Wagner i jego dramat muzyczny

1.    Ryszard Wagner jest jednym z najważniejszych reformatorów muzyki scenicznej w XIX wieku.

Urodziła się w Lipsku w 1813 roku. Od najmłodszych lat obracał się w środowisku aktorskim. Do zaiteresowań teatralnych dołączyły później takżę zainteresowania muzyczne. Ryszard Wagner był nie tylko autorem muzyki swoich dzieł scenicznych, ale także twórcą librett.
Pisał dzieła teoretyczne, z których najważniejsze jest dzieło zatytułowane: „Opera i dramat”. Wagner był również cenionycm dyrygentem. Dzięki przyjaźni z królem bawarskim (Ludwika II) zrealizował budowę gmachu operowego w Bayreuth. Kompozytor zmarł w 1883 roku w Wenecji.


2.    W swoich operach Wagner wykorzystuje wszystkie cechy niemieckiej opery romantycznej. Najważniejsze z nich to: Holender Tułacz, Lohengrin i Tannhauser.

3.    W 1851 ukazuje się jego dzieło teoretyczne „Opera i dramat”. Wagner bowiem uważał, że należy tworzyć dzieło podobne dramatowi starogreckiemu, które to dzieło będzie „dziełem sztuki przyszłości” (Zukunftwerk).


Dramat muzyczny

1.    Kompozytor rezygnuje z tradycyjnych numerów operowych używając ciągłości akcji i muzyki. Tok dramatyczny wypełniany jest przez śpiewny recytatych, motywy przewodnie i chóry.
2.    Zamiast uwertury pojawia się introdukcja bezpośrednio wprowadzająca w akcję.
3.    Orkiestra posiada pierwszoplanową rolę. Kompozytor powiększył obsadę (np. poczwórna obsada instr dętych drewnianych, zwiększona obsada instrumentów dętych blaszanych – słynne tuby wagnerowskie  - czy zwiększona obsada instrumentów perkusyjnych). Innym rodzajem potęgowania brzmienia jest wielokrotne divisi.
4.    Ważnym elementem dramaturgiczno-muzycznym były tzw. motywy przewodnie („leitmotive”), które symbolizowały osoby, przedmioty, miejsca, idee np. motyw Nibelungów, motyw smutku, motyw pierścienia, motyw miłości
5.    W harmonii Wagner stosuje rozszerzone centrum odniesień tonalnych (szczególnie paralelnych). Często używa alteracji. Duża ilość akordów dominantowych (wtrąceń) sprawia, że akord toniczy nie pojawia się bardzo długo. W konsekwencji zanika punkt centralny, do którego dąży harmonia.
6.    Harmonia razem z bogatą interwałowo melodyką tworzą tzw. „unendlische Melodie” (niekończącą się melodię)

Najpotężniejszym dziełem Wagnera jest tetralogia nosząca tytuł  Pierścień Nibelunga (niem. Der Ring des Nibelungen) –
Składają się nań cztery dramaty muzyczne:
•    Złoto Renu (niem. Das Rheingold)
•    Walkiria (niem. Die Walküre)
•    Zygfryd (niem. Siegfried)
•    Zmierzch bogów (niem. Götterdämmerung)
Tetralogia, dzieło życia Wagnera, powstawała pomiędzy 1848 a 1874 rokiem. Prapremiera całości Pierścienia Nibelunga miała miejsce w specjalnie na potrzeby twórczości Wagnera wzniesionym teatrze operowym w Bayreuth w dniach 13-17 sierpnia 1876 roku.
Treść
Akcja rozgrywa się wokół magicznego pierścienia, wykutego ze Złota Renu, który może przynieść właścicielowi władzę nad światem. Nad pierścieniem ciąży jednak klątwa karła Alberyka (Alberich), któremu odebrano pierścień w "Złocie Renu". Pierścień trafia do rąk złych i dobrych bohaterów (jakkolwiek w tetralogii mało kto jest całkiem zły albo całkiem dobry, wyłączając może protagonistę Zygfryda i antagonistę Hagena); w końcu Brunhilda, zanim rzuci się na stos pogrzebowy Zygfryda, oddaje pierścień córkom Renu i historia zatacza koło, aczkolwiek nadszedł zmierzch bogów i już nic nie będzie takie samo.
Źródła Pierścienia Nibelunga leżą w mitologii nordyckiej i średniowiecznych sagach: eddach oraz w Pieśni o Nibelungach.
W tetralogii Wagner stosuje ok. 200 motywów przewodnich  (Leitmotif). Dotyczą one osób (np. Zygmunta albo Fricki), czasami ważnych przedmiotów (jak miecz Notung czy sam pierścień), uczuć i ogólnych pojęć (miłość Zygfryda, wierność, braterstwo krwi) itd.
Inne dramaty Wagnera:
- Tristan i Izolda 1859 – pierwszy ukończony dramat muzyczny Wagnera
- Śpiewacy Norymberscy 1867,
- Parsifal 1882

Tristan i Izolda

Legenda o Tristanie i Izoldzie zrodziła się prawdopodobnie wśród plemion celtyckich. Z tego dramatu pochodzi jeden z najbardziej znanych motywów przewodnich, motyw Tristana znany jako „akord tristanowski”.  Wyznacza on kres możliwości klasycznie pojmowanej harmonii tonalnej.


Warto zwrócić uwagę na „polonikum” czyli utwór Wagnera, który został przez niego stworzony w związku z upadkiem Powstania Listopadowego: uwertura „Polonia”.

Muzyka Ryszarda Wagnera miała ogromny wpływ na dzieje opery, która dzięki podporządkowaniu wszystkich elementów dzieła akcji scenicznej na powrót dramatem muzycznym. Choć warto podkreślić, że  powracanie do punktu wyjścia (podjęcie na nowo głównych założeń Cameraty Florenckiej) nigdy nie jest zaczynaniem od początku. Inne są bowiem zupełnie środki jakimi dysponuje Wagner i zupełnie inne podejście do formy i harmonii. Jego obszerne dzieła po dziś dzień znajdują rzeszę zwolenników.

Komentarze (1)

Dodaj komentarz
  • aniaa1951

    Olej lniany jest utrzymywany za drink spośród najzdrowszych olejów, jednak nadal popularnością ustępuje choćby oliwie z oliwek. trotuart

© Historia muzyki dla uczniów szkół muzycznych
Blox.pl najciekawsze blogi w sieci